Kaya bariyeri nedir?
Kaya bariyeri, diğer bilinen adlarıyla dinamik kaya bariyeri, yüksek enerji sönümleyici bariyer, kaya tutucu bariyer ya da çelik bariyer, şevden kopan blokları yola ya da yapıya ulaşmadan durduran bir sistemdir. Potansiyel kaya düşmesinin kinetik enerjisine (hızına) ve hareket izine (yörüngesine) göre kurulur.
Çelik ağ ve halka ağ bloğu şevin üstünde tutar. Bariyer ise şevden kopmuş, yuvarlanan ya da sıçrayan bloğu yolun ya da yapının önünde durdurur. Geniş ve yüksek şevlerde ya da yüzeysel önlem alınamayan yerlerde etkili ve hızlı uygulanabilir bir çözümdür.
Her şeyin kökeninde güvende olma hissi yatar. Kaya bariyerleri doğanın yıkıcı gücüne karşı yaşamları ve yapıları korur. Zorlu arazilerde kurulduğu için kurulumu iple erişim uzmanlarımız (endüstriyel dağcılarımız) yapar.
Kaya bariyeri özellikleri
Blok ağa çarptığında ağ şekil değiştirir, halatlardaki fren elemanları uzar. Darbe enerjisinin büyük bölümü bu elemanlarda sönümlenir; dikmelere ve ankrajlara giden kuvvet sınırlı kalır.
Bariyer tek bir parça değildir. Her eleman yükün bir bölümünü taşıyıp bir sonrakine aktarır. Tutucu ağ bloğu yakalar; bu ağ halka ağ, halatlı panel ya da yüksek dayanımlı çelik ağ olabilir. Boyuna halatlar yükü hattın uçlarındaki ankrajlara taşır. Fren elemanları belirli bir kuvvette uzayarak enerjiyi sönümler. Vadiye doğru eğik kurulan dikmeler ağı yükseklikte tutar, arka bağlantı halatları dikmelerin devrilmesini önler. Ankrajlar bütün kuvveti zemine aktarır.
Kaya bariyerleri 100 kJ’den 12.500 kJ’ye kadar enerji soğurma kapasitesiyle kurulur. Nominal yükseklik 3 ile 9 m, dikme aralığı 6 ile 12 m arasındadır. Bariyerler statik ve dinamik (esnek) olarak ikiye ayrılır. Statik bariyerler düşük enerjili bloklar için, fren elemanlı dinamik bariyerler 12.500 kJ’ye kadar enerji için kullanılır.
Her bariyer, gerçek boyutta bir bloğun ağa çarptırıldığı tam ölçekli deneyle EAD 340059 (eski ETAG 027) kapsamında sınıflandırılır. Güvenliği asla şansa bırakmayacak olanlar kaya bariyerinde bu standardı arar. Kurduğumuz sistemler en büyük darbeden sonra yüksekliklerinin en az yarısını korur.
Büyük blokların yanında küçük kaya ve taş parçaları da geçiyorsa tutucu ağın üzerine küçük gözlü ikincil bir ağ eklenir. Böylece her boyuttaki kaya ve taş düşmesinin önüne geçilir.
Kaya bariyeri nerede kullanılır?
Kaya bariyeri, şev yüzeyi korumasının yetmediği ya da yüzeye ulaşılamadığı yerlerde kullanılır. Geniş arazilerde alternatiflerine göre uygulanabilirlik ve maliyet açısından avantajlıdır. On binlerce metrekarelik bir yamacı çelik ağla kaplamak yerine, kopma bölgesinden sonra gelen geçiş ve darbe bölgelerine kurulacak onlarca metrelik bir hat daha düşük maliyetle koruma sağlar.
İş makineleriyle şev geometrisini düzenlemek hem pahalıdır hem de bir şehrin ekonomisini ve insanların yaşamını etkileyen yolların kapalı kalmasına yol açar. Kaya bariyeri yol kapatılmadan, hızla kurulur ve zaman kazandırır.
Karayolu ve demiryolu şevlerinde, hidroelektrik santrallerinde (HES ve regülatör), madenlerde, ören yerlerinde, mimari yapılarda, kentsel alanlarda ve endüstriyel tesislerde yaygın olarak tercih edilir.
Kaya bariyeri nasıl kurulur?
Hattın yeri ve yüksekliği blok yörünge analiziyle belirlenir. Hat, blokların iniş yönüne mümkün olduğunca dik kurulur ve yanal saçılmayı da karşılayacak uzunlukta tutulur. Dikmeler, bloğun doğrudan çarpabileceği oluk ve yarıkların dışına yerleştirilir. Bariyer ile korunan yol arasında, ağın darbedeki en büyük uzamasından ve biriken malzemeden fazla boşluk bırakılır.
Önce taban plakası ve halat ankrajlarını deler, enjekte ederiz. Dikmeleri taban plakalarına yerleştirip arka bağlantı halatlarıyla ankrajlara bağlarız. Taşıyıcı ve yanal halatları çeker, fren elemanlarını yerlerine takıp halatları gereriz. Son olarak ağ panellerini açar, taşıyıcı halatlara ve birbirine bağlarız.
Bariyer, test edildiği düzende kurulduğunda sınıfının değerini verir. Halat geometrisi, fren elemanlarının yeri ve ankraj açıları bu yüzden projeden şaşmaz.
Kaya bariyerinin bakımı nasıl yapılır?
Kaya bariyeri bakım gerektiren bir sistemdir. Arkası dolmuş ya da fren elemanı tükenmiş bir bariyer sınıfının değerini vermez.
Yılda en az bir kez halat gerginliği, klemens bağlantıları, ankraj başları ve korozyon kontrol edilir. Her olaydan sonra ağın arkasında biriken malzeme boşaltılır, fren elemanlarının uzaması ölçülür ve sınırı geçenler değiştirilir. Büyük bir darbeden sonra hasarlı ağ panelleri, halatlar, fren elemanları ve dikmeler yenilenir.
Bu yüzden ilk satın alma ve kurulum maliyetinin yanında orta ve uzun vadeli bakım masrafları da hesaba katılmalıdır. Tedarikçinin yedek parçayı zamanında sağlaması da önemlidir. Bakımı da biz yapabiliriz; kontrol raporunu, değişecek parça listesini ve uygulamayı tek elden veririz.
Kaya bariyeri fiyatlarında dikkat edilecekler
Teklif için üç bilgi gerekir: yörünge analizinden gelen tasarım enerjisi ve gereken yükseklik; hat uzunluğu, plan, kesit ve zemin tipi; bariyer ile korunan yol ya da yapı arasındaki boşluk. Ankraj tipi zemine, uzama sınırı arkadaki boşluğa göre belirlenir.
Enerji sınıfı yükseldikçe dikmeler, halatlar ve ankrajlar büyür, maliyet artar. Yarma ve yol şevlerinde en sık 500 ile 2000 kJ aralığı kullanılır. Arazinin erişimi, malzemenin sahaya taşınması, şevin yüksekliği ve bakım ihtiyacı da toplam maliyeti belirler.
Şevin kesitini, fotoğraflarını ve yaklaşık blok boyutunu gönderin; yörünge analizini, sistem seçimini ve malzeme listesini biz çıkaralım. Hemen bizi arayın veya iletişime geçin.
